هسته ی سلول یوکاریوت

کروموزوم

کروموزوم از بهم پیچیدگی هر رشته کروماتین انتر فازی تا رسیدن به ضخامت 1400 نانومتری تولید میشود .

در پروکاریوت ها نیز ماده ی زنتیکی اغلب به حالت یک کروموزوم متراکم می شود در برخی باکتری ها علاوه بر کروموزوم اصلی کروموزوم کوچک به نام پلازمید قابل تشخیص است .ژن های مقاومت به انتی بیوتیک روی پلازمید قرار دارند . شکل اندازه وتعداد کروموزوم هر گونه خاص خودش است .

مجموعه ویژگی های کروموزوم های هرگونه را کاریوتیپ می نامند . درتشکیل  کروموزوم هیستون های H1 /H3

وپروتئین های غیر هیستونی دخالت دارند اجزای کروموزوم عبارتند از :

1-کروماتید بخشی از کروموزوم که نیمی از سراسر طول ان را می سازند دو کروماتید هر کروموزوم متافازی تصویر اینه ای یکدیگرند .از تجمع ماده ی کروماتین دانه های کروی به نام کرومر ایجاد میشود که انها را در مراحل اولیه تقسیم

یا در کروموزوم های غول پیکر می توان تشخیص داد .

2- سانترومر محل اتصال دو کروماتید خواهری هر کروموزوم متا فازی را گویند  جایگاه سانترومر را فشردگی اولیه هم می گویند . این ناحیه بسیار هتروکروماتین است  برخی عقیده دارند همانند سازی ان با تاخیر انجام می شود .

و برخی دیگر همانند سازی سانترومر را در مر حله ی S می دانند ولی جدا شدن بخشها در اواخر متافاز رخ می دهد .

3- کینه توکور دو بخش پیاله مانند  در دو طرف سانترومر  هر کروموزومکه از سه بخش بیرونی میانی ودرونی تشکیل شده درونی به طرز فشرده ای با سانترومر اتصال دارد .و رشته هایی از DNA کروماتید مجاور هم به ان نفوذ کرده اند

بخش بیرونی به رشته های دوکی کروموزومی وصل می شود .کینه توکور ها از مراکز سازماندهی میکرو توبول ورشته ی دوک میتوزی اند .

4-تلومر بخش های انتهایی کروماتید را گویند دارای انتها های طویل و خطی DNA هستند اگر تلومر نباشد انتهای کروموزوم چسبنده میشود و با سایر کروموزوم ها ادغام می شود .

5-فرورفتگی ثانویه از ویژگی های ریخت شناسی کروموزوم است در کروموزوم های مختلف جای ثابتی دارد .

 

6-سازمان دهندگان هستکی نوعی فرورفتگی ثانویه اند و به تشکیل هستک کمک میکنند در انسان در کروموزوم های

13 14 15 21 22 قرار دارند .

7- ماهواره برجستگی کروی کوچک که با یک فرو رفتگی ثانویه از بقیه ی کروموزوم جدا می شود از ویژگی های ریخت شناسی هر کروموزوم است .

انواع کروموزوم را از نظر محل سانترومر به چهار گروه تقسیم میکنند :

1-      تلوسانتریک سانترومر در یکی از دو انتها قرار دارد .

2-      اکروسانتریک سانترومر در نزدیک یکی از دو انتها قرار دارد .

3-      متا سانتریک سانترومر در وسط قرار دارد

4-      ساب متا سانتریک سانترومر در نزدیک وسط قرار دارد     

کروموزوم غول پیکر در غدد بزاقی حشرات (دوبالان)دیده می شود این کروموزوم گاهی تا هزار نسخه از یک کروموزوم است  برخی نواحی ان متراکم تر هستند و رونویسی بسیار فعال دارند که به انها پاف گویند

پاف های بزرگ وفعال را حلقه های بالبیانی مینامند

کروموزوم لامپ براش یا بطری شو ظاهری کرکی دارد ودانه دانه است که دانه ها کرومر هستند وبا گسترش تولید حلقه های جانبی میکنند که نیمی از DNA در انها متراکم شده .

/ 0 نظر / 196 بازدید